ക്ഷേത്രത്തിന്റെ ഊട്ടുപുരയിൽ ഭക്തിസാന്ദ്രമായി അരങ്ങേറിയ സംഗീതസമർപ്പണം; ആഞ്ഞം മാധവൻ നമ്പൂതിരി, പി.ടി. മോഹനകൃഷ്ണൻ, ചേന്നാസ് പരമേശ്വരൻ നമ്പൂതിരിപ്പാട്, ടി.വി. ഗോപാലകൃഷ്ണൻ തുടങ്ങി സംഗീത-ആത്മീയ രംഗത്തെ പ്രമുഖർ പങ്കിട്ട അവിസ്മരണീയ മുഹൂർത്തങ്ങൾ
ഗുരുവായൂർ: ഗുരുവായൂർ ക്ഷേത്രത്തിന്റെ ആത്മീയവും സാംസ്കാരികവുമായ ചരിത്രത്തിൽ എന്നും തിളക്കത്തോടെ ഓർമ്മിക്കപ്പെടുന്ന ഒരധ്യായമാണ് ചെമ്പൈ സംഗീതോത്സവം. സംഗീതവും ഭക്തിയും ഒന്നായി ലയിച്ച ഗുരുപവനപുരിയിലെ ആ സംഗീതസപര്യയ്ക്ക് പതിറ്റാണ്ടുകൾക്കു മുമ്പുണ്ടായിരുന്ന പ്രൗഢിയും പാരമ്പര്യവും വിളിച്ചോതുന്ന അപൂർവ ഓർമ്മകളാണ് നാല് പതിറ്റാണ്ടുകൾക്കു മുമ്പ് ക്ഷേത്രത്തിന്റെ ഊട്ടുപുരയിൽ അരങ്ങേറിയത്. അന്നത്തെ ചെമ്പൈ സംഗീതോത്സവം കേവലം സംഗീതപരിപാടി മാത്രമായിരുന്നില്ല. ഗുരുവായൂരപ്പന്റെ തിരുസന്നിധിയിൽ സംഗീതത്തെ ഭക്തിസമർപ്പണമായി അർപ്പിച്ചിരുന്ന പുണ്യവേദിയായിരുന്നു അത്. ആത്മീയ ആചാര്യന്മാരുടെയും സംഗീതപ്രതിഭകളുടെയും പണ്ഡിതന്മാരുടെയും സാന്നിധ്യത്തിൽ നടന്ന ചടങ്ങുകൾ ഇന്നും സംഗീതാസ്വാദകരുടെ മനസ്സിൽ മായാത്ത ചിത്രങ്ങളായി നിലനിൽക്കുന്നു. ചടങ്ങിലെ ശ്രദ്ധേയമായ മുഹൂർത്തങ്ങളിലൊന്നായിരുന്നു തിരുനാമാചാര്യൻ ആഞ്ഞം മാധവൻ നമ്പൂതിരി ദേവസ്വം വക പഞ്ചരത്നകീർത്തനം പുസ്തകം അന്നത്തെ ഗുരുവായൂർ ദേവസ്വം ചെയർമാൻ പി.ടി. മോഹനകൃഷ്ണന് കൈമാറി പ്രകാശനകർമ്മം നിർവഹിച്ചത്. തുടർന്ന് ആഞ്ഞം മാധവൻ നമ്പൂതിരിയുടെ അനുഗ്രഹപ്രഭാഷണവും ചടങ്ങിന് ആത്മീയമായ മഹത്വം പകർന്നു. സംഗീതത്തിന്റെ ആഴവും ഭക്തിയുടെ വിശുദ്ധിയും ഒരുപോലെ സമ്മേളിച്ച ആ നിമിഷം ചെമ്പൈ സംഗീതോത്സവത്തിന്റെ ചരിത്രത്തിലെ ശ്രദ്ധേയമായ ഓർമ്മയായി മാറി.
ഗുരുവായൂരപ്പന്റെ തന്ത്രി ചേന്നാസ് പരമേശ്വരൻ നമ്പൂതിരിപ്പാട് പ്രശസ്ത മൃദംഗവിദ്വാൻ ടി.വി. ഗോപാലകൃഷ്ണനെ പൊന്നാട അണിയിച്ച് ആദരിച്ചതും അന്നത്തെ ചടങ്ങിന്റെ മറ്റൊരു പ്രധാന ആകർഷണമായിരുന്നു. സംഗീതലോകത്തെ മഹാപ്രതിഭകളോടുള്ള ആദരവും ക്ഷേത്രത്തിന്റെ ആത്മീയ പാരമ്പര്യവും ഒരേ വേദിയിൽ സംഗമിച്ച അപൂർവ സന്ദർഭമായിരുന്നു അത്. ചെമ്പൈ സംഗീതോത്സവത്തിന്റെ നടത്തിപ്പിന്റെ വിവിധ ചുമതലകൾ ഏറ്റെടുത്ത് പ്രവർത്തിച്ചിരുന്ന പൂമുള്ളി രാമൻ നമ്പൂതിരിപ്പാടിന്റെയും കൊങ്ങോർപ്പിള്ളി ബാബു നമ്പൂതിരിയുടെയും സാന്നിധ്യവും അന്നത്തെ സംഗീതവേദിക്ക് പ്രത്യേക പ്രാധാന്യം നൽകി. ഇരുവരും സംഗീതസമർപ്പണം നടത്തി ചടങ്ങിന്റെ ഭക്തിസാന്ദ്രത വർധിപ്പിച്ചു. സംഗീതോത്സവത്തിന്റെ വിജയകരമായ നടത്തിപ്പിനായി പിന്നണിയിൽ പ്രവർത്തിച്ചവരുടെ ആത്മാർഥമായ സേവനത്തിന്റെയും സമർപ്പണത്തിന്റെയും ഓർമ്മ കൂടിയായിരുന്നു ആ വേദി. ചെമ്പൈ വൈദ്യനാഥ ഭാഗവതരുടെ വത്സലശിഷ്യനും സന്തതസഹചാരിയുമായിരുന്ന കോയമ്പത്തൂർ മാണി ഭാഗവതരുടെ നിത്യസാന്നിധ്യവും അന്നത്തെ സംഗീതോത്സവത്തിന്റെ പ്രത്യേകതകളിലൊന്നായിരുന്നു. ചെമ്പൈയുടെ സംഗീതപാരമ്പര്യത്തോടും ഗുരുശിഷ്യബന്ധത്തിന്റെ മഹത്വത്തോടും ചേർന്നുനിന്ന അദ്ദേഹത്തിന്റെ സാന്നിധ്യം സംഗീതപ്രേമികൾക്ക് വലിയ അനുഭവമായിരുന്നു.ഭക്തജനങ്ങളും സംഗീതാസ്വാദകരും തിങ്ങിനിറഞ്ഞ സദസ്സായിരുന്നു അന്ന് ക്ഷേത്രത്തിന്റെ ഊട്ടുപുരയിൽ. സംഗീതത്തെ ആരാധനയായി കണ്ടിരുന്ന ഒരു കാലത്തിന്റെ സാംസ്കാരിക അന്തരീക്ഷവും ഗുരുവായൂരപ്പനോടുള്ള അചഞ്ചലമായ ഭക്തിയും ആ സദസ്സിൽ നിറഞ്ഞുനിന്നു. ഓരോ സംഗീതാർച്ചനയും ഭക്തിയുടെ സമർപ്പണമായി മാറിയപ്പോൾ ഗുരുപവനപുരിയുടെ അന്തരീക്ഷം തന്നെ സംഗീതസാന്ദ്രമായി.
കാലം മായ്ക്കാത്ത സംഗീതസ്മരണകൾ…
ഇന്ന് ചെമ്പൈ സംഗീതോത്സവം വളർച്ചയുടെ പുതിയ ഘട്ടങ്ങളിലൂടെ കടന്നുപോകുമ്പോൾ, അതിന്റെ പഴയകാല ചരിത്രത്തിലേക്ക് തിരിഞ്ഞുനോക്കുന്നത് ഒരു സംഗീതപരിപാടിയുടെ ഓർമ്മകൾ പുതുക്കുക മാത്രമല്ല; അതിന് അടിത്തറ പാകിയ മഹാരഥന്മാരെയും നിസ്വാർഥരായ സംഘാടകരെയും ആദരിക്കുക കൂടിയാണ്. സംഗീതവും ആത്മീയതയും ഒരേ ചരടിൽ കോർത്തിണക്കിയിരുന്ന ആ കാലഘട്ടത്തിലെ ഓരോ മുഹൂർത്തവും ഗുരുവായൂരിന്റെ സാംസ്കാരിക പൈതൃകത്തിന്റെ വിലമതിക്കാനാവാത്ത ഭാഗമാണ്. പുതിയ തലമുറയിലെ സംഗീതാസ്വാദകർക്ക് ഈ ഓർമ്മകൾ ഒരു ചരിത്രപാഠം കൂടിയാണ്. ചെമ്പൈയുടെ സംഗീതപാരമ്പര്യം തലമുറകളിലേക്ക് കൈമാറിയ ഗുരുക്കന്മാരുടെയും ശിഷ്യന്മാരുടെയും സംഘാടകരുടെയും ഭക്തജനങ്ങളുടെയും കൂട്ടായ സമർപ്പണമാണ് ഇന്നത്തെ ചെമ്പൈ സംഗീതോത്സവത്തിന്റെ അടിത്തറ.
നാല് പതിറ്റാണ്ടുകൾ പിന്നിട്ടിട്ടും ആ ഊട്ടുപുരയിലെ സംഗീതനിമിഷങ്ങൾ കാലത്തിന്റെ തിരശ്ശീലയിൽ മാഞ്ഞുപോകാത്ത ചിത്രങ്ങളായി ഇന്നും അവശേഷിക്കുന്നു. അന്ന് ഗുരുവായൂരപ്പന്റെ തിരുമുമ്പിൽ സംഗീതാർച്ചന നടത്തിയ മഹാരഥന്മാരും അതിന് നേതൃത്വം നൽകിയ ആചാര്യന്മാരും സംഘാടകരും ഓരോ സംഗീതാസ്വാദകന്റെയും ഓർമ്മകളിൽ ഇന്നും ജീവിക്കുന്നു. കാലം മാറി, വേദികൾ മാറി, സംഗീതോത്സവം വളർന്നു; പക്ഷേ ആ പഴയകാലത്തിന്റെ നിഷ്കളങ്കമായ ഭക്തിയും സംഗീതസമർപ്പണത്തിന്റെ പവിത്രതയും ഇന്നും അതേപോലെ നിലനിൽക്കുന്നു. അന്ന് ആലപിച്ച രാഗങ്ങൾ വെറും സംഗീതമായിരുന്നില്ല; അത് ഗുരുവായൂരപ്പന്റെ തിരുമുമ്പിൽ സമർപ്പിച്ച ആത്മാവിന്റെ പ്രാർത്ഥനയായിരുന്നു. തലമുറകൾ മാറിയാലും ആ നാദം നിലയ്ക്കില്ല… കാരണം ചെമ്പൈ സംഗീതോത്സവം ഒരു ആഘോഷമല്ല, ഗുരുവായൂരപ്പന്റെ സന്നിധിയിൽ ഭക്തിയും സംഗീതവും ഒന്നാകുന്ന അനശ്വരമായൊരു ആത്മീയ പാരമ്പര്യമാണ്!
നാരായണ… നാരായണ…
കടപ്പാട് ✍️ : രാമയ്യർ പരമേശ്വരൻ