ഇടത്തരികത്തുകാവിലമ്മയുടെ നവരാത്രി ആഘോഷങ്ങൾക്ക് നാല് പതിറ്റാണ്ടിന്റെ ഓർമ്മപ്പെരുമ; ഭക്തജനക്കൂട്ടായ്മയിൽനിന്ന് ദേവസ്വം ഏറ്റെടുത്ത ആഘോഷങ്ങളുടെ ചരിത്രവും ഗുരുവായൂരിന്റെ ആത്മീയപൈതൃകവും ഓർമ്മപ്പെടുത്തി രാമയ്യർ പരമേശ്വരൻ
ഗുരുവായൂർ: കാലം മാറിയാലും ആചാരപ്പെരുമയുടെ പ്രഭ മങ്ങാതെ നിലകൊള്ളുന്ന ഗുരുവായൂർ ക്ഷേത്രത്തിലെ നവരാത്രി ആഘോഷങ്ങൾക്ക് ഭക്തിയുടെയും പാരമ്പര്യത്തിന്റെയും ഗൃഹാതുരസ്മരണകളുടെയും അപൂർവമായൊരു ചരിത്രമുണ്ട്. ഗുരുവായൂരപ്പന്റെ തിരുസന്നിധിയിൽ, കൊടിമരത്തിന്റെ പടിഞ്ഞാറുഭാഗത്ത് നവരാത്രി ദിനങ്ങളിൽ തെളിയുന്ന വിശേഷാൽ ഭദ്രദീപം വെറുമൊരു ആചാരദീപമല്ല. ഇടത്തരികത്തുകാവിലമ്മയുടെ സാന്നിധ്യത്തെയും ഗുരുവായൂർ ക്ഷേത്രത്തിന്റെ പൗരാണിക വിശ്വാസങ്ങളെയും തലമുറകളിലേക്ക് പകർന്നുനൽകുന്ന ആത്മീയപ്രതീകം കൂടിയാണ്. ഗുരുവായൂർ ക്ഷേത്രത്തിലെ ഉപദേവതാസങ്കല്പത്തിലുള്ള ഇടത്തരികത്തുകാവ് ഭഗവതിക്ഷേത്രത്തിൽ ഒക്ടോബർ 11 മുതൽ ആരംഭിച്ച നവരാത്രി ആഘോഷങ്ങൾ പ്രത്യേക പൂജകൾ, നിവേദ്യങ്ങൾ, വിശേഷാൽ അലങ്കാരങ്ങൾ, വാദ്യഘോഷങ്ങൾ, വിവിധ ആചാരാനുഷ്ഠാനങ്ങൾ എന്നിവയോടെ ഭക്തിനിർഭരമായി തുടരുകയാണ്. ഒക്ടോബർ 21ന് വിജയദശമി ആഘോഷങ്ങളോടെ സമാപിക്കുന്ന നവരാത്രി മഹോത്സവം, ഗുരുവായൂരിന്റെ പഴയകാല ക്ഷേത്രജീവിതത്തിലെ അനേകം മധുരസ്മരണകൾകൂടിയാണ് പുതുതലമുറയ്ക്ക് മുന്നിൽ തുറന്നുവയ്ക്കുന്നത്.
ഭക്തജനങ്ങളുടെ കൂട്ടായ്മയിൽ വിരിഞ്ഞ നവരാത്രി ആഘോഷങ്ങൾ
ഇന്നത്തെപ്പോലെ ഗുരുവായൂർ ദേവസ്വം നേരിട്ട് നവരാത്രി ആഘോഷങ്ങളുടെ നടത്തിപ്പ് ഏറ്റെടുക്കുന്നതിന് മുമ്പ്, ദേശവാസികളായ ഭക്തജനങ്ങളുടെ അകമഴിഞ്ഞ സഹകരണത്തോടെയായിരുന്നു ഇടത്തരികത്തുകാവിലമ്മയുടെ നവരാത്രി മഹോത്സവം നടന്നിരുന്നത്. ഗുരുവായൂർ സ്വദേശികളായ തെക്കുമുറി രാജൻ, ഉണ്ണികൃഷ്ണൻ, കെ.വി. സുബ്രഹ്മണ്യം എന്നിവരുടെ നേതൃത്വത്തിലുള്ള ഭക്തജനക്കൂട്ടായ്മയായിരുന്നു പഴയകാലത്ത് ആഘോഷങ്ങളുടെ നടത്തിപ്പിന് ചുക്കാൻ പിടിച്ചിരുന്നത്. സേവനസന്നദ്ധതയും ഭഗവതിയോടുള്ള അചഞ്ചലമായ ഭക്തിയും മാത്രമായിരുന്നു ഈ കൂട്ടായ്മയുടെ കരുത്ത്. നവരാത്രി അടുത്തെത്തുന്നതോടെ ഭഗവതിക്ഷേത്രവും പരിസരവും ഉത്സവാന്തരീക്ഷത്തിലേക്ക് മാറുമായിരുന്നു. കുരുത്തോലത്തോരണങ്ങളും ജമന്തിമാലകളും വാഴക്കുലകളും ഇളനീരുംകൊണ്ട് ക്ഷേത്രം അലങ്കരിക്കുന്നതിൽ മുതിർന്നവർക്കൊപ്പം കുട്ടികളും ആവേശപൂർവം പങ്കുചേർന്നിരുന്നു.
അലങ്കാരങ്ങൾ ഒരുക്കാനും ദീപങ്ങൾ തെളിയിക്കാനും പ്രസാദവിതരണത്തിൽ സഹായിക്കാനും കുട്ടികൾ പ്രകടിപ്പിച്ചിരുന്ന ഉത്സാഹം പഴയകാല ഗുരുവായൂരിന്റെ അവിസ്മരണീയമായ കാഴ്ചകളിലൊന്നായിരുന്നു. ഭഗവതിക്ക് സമർപ്പിക്കുന്ന തൃമധുരം, അവിൽ തുടങ്ങിയ നിവേദ്യങ്ങളും എണ്ണാഭിഷേകം, പാലഭിഷേകം തുടങ്ങിയ വഴിപാടുകളും നവരാത്രി ദിനങ്ങളുടെ ഭക്തിനിർഭരമായ ഓർമ്മകളാണ്. ഭഗവതിയുടെ പ്രസാദം ഭക്തജനങ്ങൾക്ക് വിതരണം ചെയ്യുന്നതിൽപ്പോലും കുട്ടികൾ അതീവ ശ്രദ്ധയോടെയും സന്തോഷത്തോടെയും പങ്കെടുത്തിരുന്ന ഒരു കാലമുണ്ടായിരുന്നു. ആഘോഷങ്ങൾ കേവലം ക്ഷേത്രചടങ്ങുകളിലൊതുങ്ങാതെ ദേശത്തിന്റെ മുഴുവൻ പങ്കാളിത്തമുള്ള ആത്മീയ കൂട്ടായ്മയായി മാറിയിരുന്ന കാലഘട്ടമായിരുന്നു അത്.
ദേവീസ്തോത്രങ്ങളും നാദസ്വരവും നിറഞ്ഞുനിന്ന നവരാത്രി രാവുകൾ
പഴയകാല നവരാത്രി ആഘോഷങ്ങളുടെ മറ്റൊരു സവിശേഷത ക്ഷേത്രസന്നിധിയെ ഭക്തിസാന്ദ്രമാക്കിയിരുന്ന സ്തോത്രപാരായണങ്ങളും സംഗീതാർച്ചനകളുമായിരുന്നു.ഗുരുവായൂർ പടിഞ്ഞാറെ നടയിലെ ദേശവാസിയും ഭക്തനുമായിരുന്ന ഗോപാലകൃഷ്ണയ്യരുടെ ദേവീസ്തോത്രപാരായണവും ലളിതാസഹസ്രനാമാവലി ജപവും നവരാത്രി ആഘോഷങ്ങളുടെ ശ്രദ്ധേയമായ ഭാഗമായിരുന്നു. ഗുരുവായൂരിലെ പ്രസിദ്ധ ജ്യോതിഷപണ്ഡിതനായിരുന്ന മരങ്ങാട് ഈശ്വരൻ നമ്പൂതിരിയുടെ ദേവീഭാഗവത പാരായണവും ദേവീസ്തോത്രപാരായണവും ഭക്തജനങ്ങൾക്ക് ആത്മീയാനുഭവം പകർന്നിരുന്നു.ഗുരുവായൂരിലെ കുട്ടികൾ ഒന്നിച്ചിരുന്ന് ‘അയിഗിരിനന്ദിനി’ സ്തോത്രം ചൊല്ലുന്നതും അഷ്ടപദി ആലാപനവും ആഘോഷങ്ങളുടെ മാറ്റുകൂട്ടി. ഇതിനൊപ്പം പ്രസിദ്ധ കലാകാരന്മാരുടെ നാദസ്വരക്കച്ചേരി, കേളി, തായമ്പക തുടങ്ങിയ വാദ്യകലാപരിപാടികളും അരങ്ങേറിയിരുന്നു. ദേവീസ്തോത്രങ്ങളുടെ മന്ത്രധ്വനിയും വാദ്യഘോഷങ്ങളുടെ നാദമാധുര്യവും ദീപങ്ങളുടെ പ്രഭയും ഒത്തുചേർന്നിരുന്ന നവരാത്രി ദിനങ്ങൾ പഴയകാല ഗുരുവായൂരിന്റെ സാംസ്കാരികവും ആത്മീയവുമായ സമ്പന്നതയുടെ നേർക്കാഴ്ചയായിരുന്നു.
1988ൽ ദേവസ്വം ഏറ്റെടുത്ത ആഘോഷങ്ങൾ; പിന്നിൽ ഭക്തജനത്തിരക്കിന്റെ വർധന
കാലക്രമേണ ഗുരുവായൂർ ക്ഷേത്രത്തിലെത്തുന്ന ഭക്തജനങ്ങളുടെ എണ്ണം വർധിച്ചതോടെ ക്ഷേത്രത്തിലെ വിവിധ ചടങ്ങുകളും ആഘോഷങ്ങളും കൂടുതൽ നിയന്ത്രണങ്ങളോടെയും ക്രമീകരണങ്ങളോടെയും നടത്തേണ്ട സാഹചര്യമുണ്ടായി.ഇതിന്റെ ഭാഗമായി 1988 മുതൽ ഇടത്തരികത്തുകാവ് ഭഗവതിക്ഷേത്രത്തിലെ നവരാത്രി ആഘോഷങ്ങളുടെ നടത്തിപ്പ് ഗുരുവായൂർ ദേവസ്വം നേരിട്ട് ഏറ്റെടുക്കുന്ന സമ്പ്രദായം നിലവിൽവന്നു.അതുവരെ ദേശവാസികളായ ഭക്തജനങ്ങളുടെ കൂട്ടായ്മയിലും അകമഴിഞ്ഞ സഹായസഹകരണത്തിലുമായിരുന്നു ആഘോഷങ്ങൾ വിപുലമായി നടന്നിരുന്നത്. ദേവസ്വം നടത്തിപ്പ് ഏറ്റെടുത്തതോടെ ചടങ്ങുകൾക്ക് കൂടുതൽ ഔദ്യോഗികമായ ക്രമീകരണങ്ങളും സംവിധാനങ്ങളും നിലവിൽവന്നു. ഏകദേശം നാല് പതിറ്റാണ്ടിനിപ്പുറവും നവരാത്രി ആഘോഷങ്ങൾ അതിന്റെ ആചാരപരമായ പ്രാധാന്യം നിലനിർത്തി തുടരുമ്പോൾ, പഴയകാലത്ത് നിസ്വാർഥ സേവനത്തിലൂടെ ആഘോഷങ്ങൾക്ക് നേതൃത്വം നൽകിയ ഗുരുവായൂരിലെ ഭക്തജനങ്ങളെയും അവരുടെ കൂട്ടായ്മയെയും വിസ്മരിക്കാനാവില്ല.
ഗുരുവായൂരപ്പന്റെ സന്നിധിയിലെ ഭദ്രദീപം; പൗരാണിക വിശ്വാസങ്ങളുടെ ദീപ്തസ്മരണ
ഇടത്തരികത്തുകാവിലമ്മയുടെ നവരാത്രി ആഘോഷങ്ങളുമായി ബന്ധപ്പെട്ട് ഗുരുവായൂർ ക്ഷേത്രത്തിൽ ഇന്നും നിലനിൽക്കുന്ന ശ്രദ്ധേയമായ ആചാരമാണ് വലിയ ബലിക്കല്ലിന് പടിഞ്ഞാറുഭാഗത്ത് വിശേഷാൽ ഭദ്രദീപം തെളിയിക്കുന്നത്. നവരാത്രി ആരംഭിക്കുന്ന ദിവസം പുലർച്ചെ മുതൽ ഗുരുവായൂരപ്പന്റെ തിരുസന്നിധിയിൽ ഈ ഭദ്രദീപം തെളിയുന്നു.ഇടത്തരികത്തുകാവിലമ്മയുടെ മൂലസ്ഥാനവും ഗുരുവായൂരപ്പന്റെ സ്ഥാനവുമായി ബന്ധപ്പെട്ട പൗരാണിക സങ്കല്പത്തെ ഓർമ്മപ്പെടുത്തുന്നതാണ് ഈ ദീപാചാരമെന്ന വിശ്വാസവും പഴമക്കാരുടെ ഓർമ്മകളിലുണ്ട്.ഭഗവതിസാന്നിധ്യത്തിന്റെ പ്രതീകമായി ഗുരുവായൂരപ്പന്റെ മുമ്പിൽ തെളിയുന്ന ഭദ്രദീപം, ക്ഷേത്രത്തിലെ ആചാരങ്ങളും വിശ്വാസങ്ങളും എത്രയോ തലമുറകളെ അതിജീവിച്ച് ഇന്നും തുടരുന്നു എന്നതിന്റെ സവിശേഷമായ അടയാളമാണ്.
അഗ്നിബാധയ്ക്ക് മുമ്പുള്ള ഗുരുവായൂർ; ഓർമ്മകളിൽ ഇന്നും തെളിയുന്ന ആ ദീപം
നാലമ്പലത്തിന്റെ മുൻവശത്തെ മുഖപ്പിന് ഇന്നത്തെപ്പോലെ സ്വർണക്കവചങ്ങളുടെ പ്രൗഢിയില്ലാതിരുന്ന കാലം. ഗജരാജൻ കേശവന്റെ കൊമ്പുകൾ അവിടെ സ്ഥാപിക്കപ്പെട്ടിട്ടില്ലാതിരുന്ന പഴയകാല ക്ഷേത്രമുഖം. ദർശനക്രമീകരണത്തിനായി മുൻവശത്ത് ഉണ്ടായിരുന്ന ചെറിയ ഇരുമ്പുഗേറ്റ്. അതിനുമുന്നിൽ നവരാത്രി ദിനങ്ങളിൽ തെളിഞ്ഞുനിന്ന വിശേഷാൽ ഭദ്രദീപം!നാലമ്പലത്തിനകത്തെ വാതിൽമാടം പലകയടിച്ച് മറച്ചിരുന്ന പഴയകാല സംവിധാനവും മേൽപ്പത്തൂർ ഭട്ടതിരിപ്പാടിനെ അനുസ്മരിപ്പിക്കുന്ന കരിങ്കൽത്തൂണും ക്ഷേത്രത്തിന്റെ പൗരാണിക ചരിത്രത്തിലെ ശ്രദ്ധേയമായ ഓർമ്മകളാണ്.ക്ഷേത്രത്തിന്റെ ഭൗതികരൂപത്തിലും ദർശനക്രമീകരണങ്ങളിലും കാലാനുസൃതമായ മാറ്റങ്ങൾ സംഭവിച്ചിട്ടുണ്ടെങ്കിലും ഗുരുവായൂരിന്റെ ആചാരപൈതൃകത്തിന് അടിസ്ഥാനമായ വിശ്വാസങ്ങളും അനുഷ്ഠാനങ്ങളും ഇന്നും ഭക്തമനസ്സുകളിൽ മായാതെ നിലകൊള്ളുന്നു.
തലമുറകൾ മാറിയാലും മായാത്ത ഗുരുവായൂരിന്റെ ആത്മീയപൈതൃകം
ആഘോഷങ്ങളുടെ നടത്തിപ്പുരീതികൾ മാറിയെങ്കിലും ഇടത്തരികത്തുകാവിലമ്മയോടുള്ള ഭക്തിയും ഗുരുവായൂരപ്പന്റെ തിരുസന്നിധിയിലെ ഭദ്രദീപത്തിന്റെ ആത്മീയപ്രാധാന്യവും കാലത്തിന് മായ്ക്കാനായിട്ടില്ല.ഒരു കാലത്ത് കുരുത്തോലത്തോരണങ്ങൾ ഒരുക്കിയ കൈകളും ദേവീസ്തോത്രങ്ങൾ ഏറ്റുചൊല്ലിയ ബാല്യങ്ങളും ദീപം തെളിയിക്കാൻ മത്സരിച്ചിരുന്ന കുട്ടികളും ഇന്ന് ഗുരുവായൂരിന്റെ ചരിത്രത്തിലെ സുന്ദരമായ ഓർമ്മകളാണ്. ആ ഓർമ്മകളുടെ തുടർച്ചയായാണ് ഓരോ നവരാത്രിയിലും ഗുരുവായൂരപ്പന്റെ സന്നിധിയിൽ ഭദ്രദീപം വീണ്ടും തെളിയുന്നത്.
ഗുരുവായൂർ ഒരു മഥുരയാണ്… എഴുതിയാൽ തീരാത്ത കവിതയാണ്!
ഗുരുവായൂരിന്റെ ചരിത്രം ക്ഷേത്രത്തിന്റെ കൽച്ചുവരുകളിലോ ആചാരാനുഷ്ഠാനങ്ങളുടെ രേഖകളിലോ മാത്രം ഒതുങ്ങുന്നതല്ല. തലമുറകളായി ഗുരുവായൂരപ്പനെ ഹൃദയത്തിൽ പ്രതിഷ്ഠിച്ച ഭക്തരുടെ ജീവിതത്തിലും അവരുടെ ഓർമ്മകളിലും നിസ്വാർഥ സേവനങ്ങളിലുംകൂടിയാണ് ആ ചരിത്രം ഇന്നും ജീവിക്കുന്നത്.പഴമയുടെ പെരുമയും പുതുമയുടെ പ്രൗഢിയും ഒരുപോലെ നെഞ്ചേറ്റുന്ന ഗുരുവായൂരിൽ ഓരോ ദീപനാളവും ഒരു ചരിത്രമാണ്. ഓരോ ആചാരവും തലമുറകളുടെ വിശ്വാസത്തിന്റെ തുടർച്ചയാണ്.നവരാത്രി സുദിനങ്ങളിൽ ഗുരുവായൂരപ്പന്റെ തിരുമുമ്പിൽ തെളിയുന്ന ഭദ്രദീപം നമ്മോട് പറയുന്നതും അതുതന്നെ. കാലം എത്ര മാറിയാലും ഭക്തിയുടെ വെളിച്ചം അണയുന്നില്ല. ആചാരങ്ങളുടെ ആത്മാവ് മായുന്നില്ല. ഗുരുവായൂരിന്റെ മഹിമയ്ക്ക് അവസാനവുമില്ല.
അതെ… ഗുരുവായൂർ ഒരു മഥുരയാണ്… എഴുതിയാൽ തീരാത്ത കവിതയാണ്… ഓർത്താലും പറഞ്ഞാലും തീരാത്ത ഭക്തിയുടെ മഹാസാഗരമാണ്!നാരായണ… നാരായണ… നാരായണ…
കടപ്പാട് ✍️ : രാമയ്യർ പരമേശ്വരൻ