പത്ത് വർഷമായി ഒരേ സ്ഥലത്ത് ജോലി ചെയ്ത അറ്റൻഡർ ഉൾപ്പെടെ 21 പേർക്ക് സ്ഥാനചലനം; 12 ക്ലാർക്കുമാർക്കും മാറ്റം : കമ്മിറ്റി ക്ലർക്കിനും മാറ്റം

ഗുരുവായൂർ: സംസ്ഥാനതലത്തിലെ ഭരണ മാറ്റത്തിന്റെ പ്രതിഫലനം ഗുരുവായൂർ ദേവസ്വത്തിലും പ്രകടമായി തുടങ്ങി. ദേവസ്വത്തിലെ ജീവനക്കാരുടെ സ്ഥലംമാറ്റ നടപടികളാണ് ഇതിന്റെ ഭാഗമായി ശ്രദ്ധേയമാകുന്നത്. ഒരേ സ്ഥലത്ത് ദീർഘകാലമായി ജോലി ചെയ്തിരുന്ന അറ്റൻഡർമാർ ഉൾപ്പെടെയുള്ള ജീവനക്കാർക്ക് സ്ഥാനചലനം നൽകിയതായാണ് വിവരം.ക്ഷേത്രത്തിലെ ഒരേ സ്ഥലത്ത് തുടർച്ചയായി പത്ത് വർഷത്തോളം ജോലി ചെയ്തിരുന്ന ഒരു അറ്റൻഡറെ ദേവസ്വത്തിന്റെ കീഴേടമായ പാലക്കാട് വേർമാനൂർ ക്ഷേത്രത്തിലേക്കാണ് മാറ്റിയത്. സർവീസിന്റെ വലിയൊരു ഭാഗവും ഗുരുവായൂർ ക്ഷേത്രത്തിനകത്ത് തന്നെ ജോലി ചെയ്തിരുന്ന ജീവനക്കാരനാണ് ഇദ്ദേഹം. ഇതിനു പിന്നാലെ, ദീർഘകാലമായി ഗുരുവായൂർ ദേവസ്വത്തിലെ വിവിധ ചുമതലകളിൽ തുടരുന്ന മറ്റ് 21 അറ്റൻഡർമാർക്കും സ്ഥാനചലനം ഉണ്ടായിട്ടുണ്ട്. ദേവസ്വത്തിലെ ജീവനക്കാരുടെ ജോലി ക്രമീകരണത്തിലും ഭരണപരമായ പ്രവർത്തനങ്ങളിലും പുതിയ സമീപനം കൊണ്ടുവരുന്നതിന്റെ ഭാഗമായാണ് നടപടികളെ വിലയിരുത്തുന്നത്.

12 ക്ലാർക്കുമാർക്കും സ്ഥലംമാറ്റം

അറ്റൻഡർമാരുടെ സ്ഥലംമാറ്റത്തിന് പുറമെ ദേവസ്വത്തിലെ 12 ക്ലാർക്കുമാരെയും വിവിധ വിഭാഗങ്ങളിലേക്ക് മാറ്റി നിയമിച്ചിട്ടുണ്ട്. ഇതിൽ ഏറ്റവും കൂടുതൽ ചർച്ചയാകുന്നത് കമ്മിറ്റി ക്ലർക്കായി പ്രവർത്തിച്ചിരുന്ന വി. അപർണയുടെ സ്ഥലംമാറ്റമാണ്.ഭരണസമിതിയുടെ പ്രവർത്തനവുമായി അടുത്ത ബന്ധമുള്ള ചുമതലയാണ് കമ്മിറ്റി ക്ലർക്കിന്റേത്. ഭരണസമിതി യോഗങ്ങളിൽ ചർച്ച ചെയ്യേണ്ട അജണ്ടകൾ സംബന്ധിച്ച നടപടിക്രമങ്ങളിൽ പ്രധാന പങ്ക് വഹിക്കുന്നതും ഈ വിഭാഗമാണ്. കമ്മിറ്റി ക്ലർക്കിന്റെ ചുമതല വഹിച്ചിരുന്ന വി. അപർണയാണ് ഭരണസമിതിയിൽ ഏതൊക്കെ അജണ്ടകൾ ചർച്ച ചെയ്യണമെന്ന കാര്യത്തിൽ നിർണായക പങ്കുവഹിച്ചിരുന്നതെന്ന തരത്തിലുള്ള ആക്ഷേപങ്ങളും ഉയർന്നിരുന്നു.പാർട്ടി താൽപര്യങ്ങൾക്കനുസരിച്ചുള്ള ഭരണപരമായ ഇടപെടലുകൾക്ക് കമ്മിറ്റി ക്ലർക്ക് വഴിയൊരുക്കിയിരുന്നുവെന്ന ആരോപണവും നേരത്തെ ഉയർന്നിരുന്നതായാണ് പറയപ്പെടുന്നത്. എന്നാൽ ഇത്തരം ആരോപണങ്ങൾക്ക് ഔദ്യോഗികമായി സ്ഥിരീകരണമുണ്ടോയെന്നത് വ്യക്തമല്ല.നിലവിലെ സ്ഥലംമാറ്റ നടപടിയുടെ ഭാഗമായി വി. അപർണയെ ഫിനാൻസ് വിഭാഗത്തിലേക്കാണ് മാറ്റിയിരിക്കുന്നത്. അതേസമയം, ഫിനാൻസ് വിഭാഗത്തിൽ പ്രവർത്തിച്ചിരുന്ന ഒ.ജി. സ്മിതയെ കമ്മിറ്റി ക്ലർക്കായി നിയമിക്കുകയും ചെയ്തു.

വിവിധ വിഭാഗങ്ങളിലും പുനഃക്രമീകരണം

ദേവസ്വത്തിലെ മറ്റ് പ്രധാന വിഭാഗങ്ങളിലും ജീവനക്കാരെ പുനഃക്രമീകരിച്ചിട്ടുണ്ട്. കെ.വി. വൈശാഖിനെ പർച്ചേയ്സ് വിഭാഗത്തിലേക്ക് മാറ്റി നിയമിച്ചു.ക്ഷേത്രത്തിലെ ക്ലാർക്കുമാരായി പ്രവർത്തിച്ചിരുന്ന നന്ദകിഷോർ, പി. രതീഷ് എന്നിവരെയും ഓഫീസ് വിഭാഗത്തിലേക്ക് മാറ്റി നിയമിച്ചിട്ടുണ്ട്.ദീർഘകാലമായി ഒരേ വിഭാഗത്തിലും ഒരേ സ്ഥലത്തും തുടരുന്ന ജീവനക്കാരുടെ ചുമതലകളിൽ മാറ്റം വരുത്തുന്നതിലൂടെ ദേവസ്വത്തിന്റെ ഭരണ-സേവന സംവിധാനത്തിൽ കൂടുതൽ കാര്യക്ഷമത ഉറപ്പാക്കുകയാണ് ലക്ഷ്യമിടുന്നതെന്നാണ് നടപടികളെക്കുറിച്ചുള്ള വിലയിരുത്തൽ.

ഭരണ സംവിധാനത്തിൽ പുതിയ ചലനം

ഗുരുവായൂർ ദേവസ്വത്തിൽ പുതിയ ഭരണസമീപനം രൂപപ്പെടുന്നതിന്റെ സൂചനയായാണ് വ്യാപകമായ സ്ഥലംമാറ്റ നടപടികളെ വിലയിരുത്തുന്നത്. ദീർഘകാലമായി ഒരേ സ്ഥാനത്ത് തുടരുന്ന ജീവനക്കാരെ മാറ്റി വിവിധ വിഭാഗങ്ങളിൽ പുതിയ ചുമതലകൾ നൽകുന്നത് ഭരണപരമായ സുതാര്യതയും ഉത്തരവാദിത്വവും വർധിപ്പിക്കുമെന്ന പ്രതീക്ഷയും ഉയരുന്നുണ്ട്.അതേസമയം, സ്ഥലംമാറ്റങ്ങളുടെ പിന്നിലെ കൃത്യമായ മാനദണ്ഡങ്ങൾ, ഓരോ ജീവനക്കാരനെയും ഏത് അടിസ്ഥാനത്തിലാണ് പുതിയ വിഭാഗങ്ങളിലേക്ക് നിയോഗിച്ചതെന്നതടക്കമുള്ള കാര്യങ്ങളിൽ ദേവസ്വത്തിന്റെ ഔദ്യോഗിക വിശദീകരണം പുറത്തുവരേണ്ടതുണ്ട്.

ഇനി ശ്രദ്ധ ഗുരുവായൂർ ദേവസ്വത്തിലേക്ക്…

ദീർഘകാലമായി ഒരേ ചുമതലകളിൽ തുടരുന്ന ജീവനക്കാരുടെ സ്ഥാനമാറ്റവും വിവിധ വിഭാഗങ്ങളിലെ പുനഃക്രമീകരണവും ഗുരുവായൂർ ദേവസ്വത്തിലെ ഭരണരംഗത്ത് പുതിയൊരു അധ്യായത്തിന് തുടക്കമിടുമോ എന്നതാണ് ഇനി ഉയരുന്ന ചോദ്യം.ആരാണ് മാറുന്നത് എന്നതിലുപരി, ഈ മാറ്റങ്ങളിലൂടെ എന്താണ് മാറാൻ പോകുന്നത് എന്നതിലാണ് ഇനി എല്ലാവരുടെയും ശ്രദ്ധ.ഭരണസമിതിയുടെ പ്രവർത്തനത്തിലും ജീവനക്കാരുടെ ചുമതലകളിലും കൂടുതൽ സുതാര്യതയും കാര്യക്ഷമതയും ഉറപ്പാക്കുമോ, അതോ പുതിയ വിവാദങ്ങൾക്ക് വഴിയൊരുക്കുമോ?

ഗുരുവായൂർ ദേവസ്വത്തിലെ ഈ ‘സ്ഥലംമാറ്റ കാറ്റ്’ ഇനി എവിടെയെത്തും? അടുത്ത നീക്കങ്ങൾ എന്തായിരിക്കും?ഉത്തരം തേടി ഗുരുവായൂർ കാത്തിരിക്കുകയാണ്…തുടർ സംഭവവികാസങ്ങൾക്കായി കാത്തിരിക്കാം…..

1973 സെപ്റ്റംബർ 10-ന് 22 ആനകൾ അണിനിരന്ന ഗജഘോഷയാത്ര — സേവനസുവർണ്ണജൂബിലിയിൽ ഗുരുവായൂർ ആഘോഷിച്ചത് സ്വന്തം ഗജവീരന്റെ മഹത്വം

ഗുരുവായൂർ:ഗുരുവായൂർ ക്ഷേത്രചരിത്രത്തിലെ ഏറ്റവും അവിസ്മരണീയമായ അധ്യായങ്ങളിലൊന്നിന് 53 വർഷം പൂർത്തിയാകുന്നു. ഗുരുവായൂരപ്പന്റെ പ്രിയഗജവീരനായ ഗുരുവായൂർ കേശവന് ‘ഗജരാജൻ’ ബഹുമതി സമ്മാനിച്ച ചരിത്രദിനമായ 1973 സെപ്റ്റംബർ 10-ന് 2026 സെപ്റ്റംബർ 10-ന് 53 വർഷം തികയും. ഒരു ആനയുടെ ദീർഘകാല ക്ഷേത്രസേവനത്തെ ആദരിച്ച് സേവനസുവർണ്ണജൂബിലി ആഘോഷിക്കുകയും ‘ഗജരാജൻ’ ബഹുമതി നൽകുകയും ചെയ്ത അപൂർവ ചരിത്രസംഭവത്തിന് സാക്ഷിയായത് ഗുരുവായൂരാണ്.1973 സെപ്റ്റംബർ 10-ന് ഗുരുവായൂരിൽ നടന്നത് സാധാരണൊരു ആഘോഷമായിരുന്നില്ല. നാടും നഗരവും ഒരുമിച്ച് ഏറ്റെടുത്ത ഒരു മഹാസ്മരണാഘോഷമായിരുന്നു അത്. ഭക്തജനങ്ങളും പൗരാവലിയും ആനപ്രേമികളും ദേവസ്വവും കൈകോർത്തപ്പോൾ ഗുരുവായൂർ നഗരം അന്ന് ഉത്സവലഹരിയിലായി.

22 ആനകൾ അണിനിരന്ന ഗജഘോഷയാത്ര

സേവനസുവർണ്ണജൂബിലിയുടെ ഭാഗമായി ഉച്ചയ്ക്ക് ഒന്നിന് നടന്ന ഗജഘോഷയാത്രയായിരുന്നു ആഘോഷത്തിന്റെ പ്രധാന ആകർഷണം. ഗുരുവായൂർ ദേവസ്വത്തിലെ ഗജവീരന്മാർക്കൊപ്പം പുറത്തുനിന്നെത്തിയ പ്രമുഖ ആനകളുമുൾപ്പെടെ 22 ആനകൾ ഘോഷയാത്രയിൽ അണിനിരന്നു.ആടയാഭരണങ്ങളണിഞ്ഞും പട്ടുതുണിയിൽ ഒരുക്കിയ വലിയ മേലങ്കിയണിഞ്ഞും ശിരസ്സുയർത്തി മുന്നിൽ നടന്നത് ഗുരുവായൂർ കേശവൻ തന്നെയായിരുന്നു. നാദസ്വരവും പഞ്ചവാദ്യവും അകമ്പടിയായ ഘോഷയാത്ര ഗുരുവായൂരിന്റെ വീഥികളെ ഉത്സവഭരിതമാക്കി.കിഴക്കെ നടയിൽനിന്ന് ആരംഭിച്ച ഘോഷയാത്ര മഞ്ജുളാൽ ചുറ്റി, പാർത്ഥസാരഥി ക്ഷേത്രം വലംവെച്ച്, തെക്കെ നടയിലൂടെ സാമൂതിരിക്കോവിലകത്തിന് മുന്നിലൂടെ നീങ്ങി പടിഞ്ഞാറെ നടയിലെത്തി. തുടർന്ന് രുദ്രതീർഥം വലംവെച്ച് വീണ്ടും കിഴക്കെ ഗോപുരസന്നിധിയിലേക്ക് തിരിച്ചെത്തി

ശങ്കരപുരം അപ്പുമാരാരുടെ നേതൃത്വത്തിലായിരുന്നു പഞ്ചവാദ്യം. കുരുത്തോലകളും വാഴക്കുലകളും കൊടിതോരണങ്ങളും കൊണ്ട് ഗുരുവായൂർ ദേശം അലങ്കരിച്ചിരുന്നു. വഴിയിലുടനീളം വീടുകളിലും വ്യാപാരസ്ഥാപനങ്ങളിലും നിലവിളക്കും നിറപറയും ഒരുക്കി ഭക്തജനങ്ങൾ കേശവനെ ആരതിയുഴിഞ്ഞ് സ്വീകരിച്ചു.ഗുരുവായൂർ മഹിളാസമാജവും തിരുവെങ്കിടം മഹിളാസമാജവും അംഗങ്ങൾ താലമേന്തി ഘോഷയാത്രയെ അനുഗമിച്ചു. നാരായണനാമജപങ്ങൾക്കിടയിൽ ആഞ്ഞം മാധവൻ നമ്പൂതിരി കേശവന് വലിയ ഹാരമണിയിച്ച് പ്രത്യേക കർപ്പൂരാരതി നടത്തി.

120 ലിറ്റർ അരിയും ശർക്കരയും; കേശവനൊപ്പം ഗജവീരന്മാർക്കും പായസം

ആഘോഷത്തിന്റെ ഭാഗമായി ഗുരുവായൂരപ്പന് പ്രത്യേക ശർക്കരപ്പായസം നിവേദിച്ചു. 120 ലിറ്റർ അരിയും 120 കിലോ ശർക്കരയും 100 നാളികേരവും ഉപയോഗിച്ചാണ് തിടപ്പള്ളിയിൽ കീഴ്ശാന്തി നമ്പൂതിരിമാർ പായസം തയ്യാറാക്കിയത്. പന്തീരടി പൂജയ്ക്ക് പായസം ഗുരുവായൂരപ്പന് നിവേദിച്ചു.ഘോഷയാത്രയിൽ പങ്കെടുത്ത ഗജവീരന്മാർക്കും ഈ പ്രസാദം നൽകി. കൊട്ടത്തേങ്ങയും ശർക്കരയും ചേർത്ത് കേശവന് വായിൽ നൽകാൻ ഭക്തജനങ്ങൾ മത്സരിച്ചതും അന്നത്തെ ആഘോഷത്തിന്റെ ഭക്തിനിർഭരമായ കാഴ്ചകളിലൊന്നായിരുന്നു.

‘ഗജരാജൻ’ ഫലകം കഴുത്തിലണിഞ്ഞ ചരിത്രനിമിഷം

ആഘോഷത്തിന്റെ ഏറ്റവും വികാരനിർഭരമായ നിമിഷം ക്ഷേത്രഗോപുരനടയിൽ അരങ്ങേറിയ ആദരച്ചടങ്ങായിരുന്നു.അന്നത്തെ ക്ഷേത്രം ഊരാളനും ഗുരുവായൂർ ദേവസ്വം മാനേജിംഗ് കമ്മിറ്റി വൈസ് ചെയർമാനുമായിരുന്ന മല്ലിശ്ശേരി കൃഷ്ണൻ നമ്പൂതിരിയും, ക്ഷേത്രം തന്ത്രി ചേന്നാസ് പരമേശ്വരൻ നമ്പൂതിരിപ്പാടും ചേർന്ന് സ്വർണ്ണലിപികളിൽ രേഖപ്പെടുത്തിയ ‘ഗജരാജൻ’ ഫലകം കേശവന്റെ കഴുത്തിൽ അണിയിച്ചു.ഭക്തജനങ്ങളുടെ നാമസങ്കീർത്തനങ്ങൾക്കിടയിൽ നടന്ന ഈ ചടങ്ങ് ഗുരുവായൂർ ചരിത്രത്തിലെ അപൂർവമായൊരു നിമിഷമായി മാറി. തുടർന്ന് ഉച്ചയ്ക്കുശേഷം നടന്ന കാഴ്ചശീവേലിയിൽ അഞ്ച് ആനകൾ പങ്കെടുത്തു. ഗുരുവായൂരപ്പനെ ശിരസ്സിലേറ്റി ഗജരാജപട്ടം അണിഞ്ഞ കേശവൻ വീണ്ടും ക്ഷേത്രസന്നിധിയിൽ തന്റെ പ്രൗഢി തെളിയിച്ചു.

കുസൃതിക്കുട്ടിയിൽ നിന്ന് ഗുരുവായൂരിന്റെ ഗജസമ്രാട്ടിലേക്ക്

കേശവന്റെ ജീവിതകഥയും അത്രതന്നെ കൗതുകകരമാണ്. നിലമ്പൂരിലെ വനാന്തരങ്ങളിൽനിന്ന് നിലമ്പൂർ കോവിലകത്തെത്തിയ കുട്ടിക്കൊമ്പനായിരുന്നു കേശവൻ. പിന്നീട് കോവിലകം രാജകുടുംബത്തിന്റെ പ്രാർത്ഥനയുടെ ഫലമായി ഗുരുവായൂരപ്പന് നടയിരുത്തപ്പെട്ടു.1922 ജനുവരി 6-ന് ഗുരുവായൂർ ക്ഷേത്രത്തിലെ ഗജസമ്പത്തിലേക്ക് കേശവൻ എത്തിയെന്നാണ് ചരിത്രരേഖകളിൽ പറയപ്പെടുന്നത്. കൊടിമരത്തറയിൽ വെള്ളയും കരിമ്പടവും വിരിച്ച് ഭദ്രദീപം തെളിയിച്ച് തീർഥവും കളഭവും ചാർത്തിയായിരുന്നു ആനക്കുട്ടിയെ ഗുരുവായൂരപ്പന് സമർപ്പിച്ചത്. ക്ഷേത്രത്തിലെ മേൽശാന്തിയാണ് ‘കേശവൻ’ എന്ന പേര് വിളിച്ചത്.കാലം കടന്നപ്പോൾ ആ കുസൃതിക്കുട്ടി വളർന്ന് ഗുരുവായൂരിന്റെ ഗജസമ്രാട്ടായി മാറി.ഗുരുവായൂരപ്പന്റെ സ്വർണ്ണത്തിടമ്പും സ്വർണ്ണക്കോലവും ശിരസ്സിലേറ്റി നിരവധി ശീവേലികൾക്കും എഴുന്നള്ളിപ്പുകൾക്കും കേശവൻ പ്രധാനിയായി. ഗുരുവായൂർ ഉത്സവം, ഏകാദശി, അഷ്ടമിരോഹിണി തുടങ്ങിയ പ്രധാന ആഘോഷങ്ങളിലെല്ലാം കേശവന്റെ സാന്നിധ്യം ഭക്തജനങ്ങൾക്ക് പ്രത്യേക ആവേശമായിരുന്നു.ഇടത്തരികത്ത് കാവ് ഭഗവതിയെയും ശിരസ്സിലേറ്റിയ കേശവൻ അമ്മയുടെ അനുഗ്രഹവും ഏറ്റുവാങ്ങി.

കേരളത്തിന്റെ ഉത്സവവീഥികളിലെ നിറസാന്നിധ്യം

ഗുരുവായൂർ ക്ഷേത്രപരിധിയിൽ മാത്രം ഒതുങ്ങിയില്ല കേശവന്റെ പ്രശസ്തി. തൃശൂർ പൂരം, ഇരിങ്ങാലക്കുട ഉത്സവം, നെന്മാറ-വല്ലങ്ങി വേല, പുതുക്കോട് നവരാത്രി ഉത്സവം, തൃപ്രയാർ ഏകാദശി തുടങ്ങി കേരളത്തിലെ നിരവധി പ്രധാന ആഘോഷങ്ങളിലും കേശവൻ സാന്നിധ്യമറിയിച്ചു.വാടാനപ്പള്ളി ക്ഷേത്രോത്സവം മുതൽ കുന്നംകുളം പള്ളിയിലെ നേർച്ച എഴുന്നള്ളിപ്പ് വരെ വ്യത്യസ്ത മത-സാംസ്കാരിക ആഘോഷങ്ങളിലും കേശവൻ തന്റെ ഗജപ്രൗഢിയോടെ പങ്കെടുത്തു.ഗാംഭീര്യവും ശാന്തതയും ഒരുപോലെ പ്രകടിപ്പിച്ച കേശവൻ എവിടെയെത്തിയാലും പ്രധാന ആനയായി മാറുകയായിരുന്നു. അങ്ങനെ കേരളത്തിന്റെ ഉത്സവവേദികളിൽനിന്ന് ലോകപ്രശസ്തിയിലേക്കുള്ള കേശവന്റെ യാത്ര ആരംഭിച്ചു.

‘ഭ്രാന്തൻ കേശവൻ’ എന്ന അപഖ്യാതിയിൽ നിന്ന് ഭക്തരുടെ പ്രിയഗജവീരനിലേക്ക്

കേശവന്റെ ജീവിതത്തിൽ കുസൃതികളും വികൃതികളും നിറഞ്ഞ കാലവും ഉണ്ടായിരുന്നു. ചില ഘട്ടങ്ങളിൽ ‘ഭ്രാന്തൻ കേശവൻ’ എന്നുപോലും വിളിക്കപ്പെട്ടിരുന്നു. വികൃതികൾ മാറ്റുന്നതിനായി ജ്യോത്സ്യനെ കണ്ട് പ്രശ്നംവെപ്പിക്കുകയും കഴുത്തിൽ യന്ത്രം കെട്ടിത്തൂക്കുകയും ചെയ്തിരുന്നുവെന്ന ഓർമകളും കേശവന്റെ ജീവിതകഥയിലുണ്ട്.കോപം വന്നാൽ സാമൂതിരി കോവിലകം പറമ്പിലെ തെങ്ങുകൾ കുത്തിമറിക്കുന്ന സ്വഭാവമുണ്ടായിരുന്നെങ്കിലും മനുഷ്യജീവന് അപായം വരാതിരിക്കാൻ കേശവൻ പ്രത്യേകം ശ്രദ്ധിച്ചിരുന്നുവെന്നാണ് പഴയ തലമുറയുടെ ഓർമകൾ.എവിടെനിന്നെങ്കിലും ഇടഞ്ഞോടിയാലും ലക്ഷ്യം ഗുരുവായൂരായിരുന്നുവെന്നതാണ് കേശവന്റെ മറ്റൊരു പ്രത്യേകത. ഗുരുവായൂരപ്പന്റെ സന്നിധിയിലേക്കുള്ള ആ സ്വാഭാവികമായ ആകർഷണം ഭക്തജനങ്ങളുടെ മനസ്സിൽ കേശവനോടുള്ള സ്നേഹം കൂടുതൽ ആഴത്തിലാക്കി.

പൗരാവലിയുടെ തീരുമാനത്തിൽ പിറന്ന ചരിത്രാഘോഷം

1973-ൽ കേശവന്റെ സേവനസുവർണ്ണജൂബിലി ആഘോഷിക്കണമെന്ന ആശയം ഉയർന്നപ്പോൾ അത് ആദ്യം പലർക്കും അത്ഭുതമായിരുന്നു. ഒരു ആനയുടെ സേവനസുവർണ്ണജൂബിലി ആഘോഷമോ എന്നായിരുന്നു പലരുടെയും ചോദ്യം.എന്നാൽ കേശവനോടുള്ള ഗുരുവായൂരപ്പന്റെ ഭക്തിയും നാട്ടുകാരുടെ സ്നേഹവും ആനപ്രേമികളുടെ ആവേശവും ചേർന്നപ്പോൾ തീരുമാനം ഉറപ്പായി.ഗുരുവായൂർ ദേവസ്വത്തിന്റെ അനുമതിയോടെ പൗരപ്രമുഖനായ ജി.ജി. കൃഷ്ണയ്യർ പ്രസിഡന്റായും എ. വേണുഗോപാലൻ കാര്യദർശിയായും ‘ഗുരുവായൂർ കേശവൻ സേവനസുവർണ്ണജൂബിലി ആഘോഷ കമ്മിറ്റി’ രൂപീകരിച്ചു.ഇന്നത്തെപ്പോലെ സമൂഹമാധ്യമങ്ങളോ ഡിജിറ്റൽ പ്രചാരണ സംവിധാനങ്ങളോ ഒന്നുമില്ലാത്ത കാലം. എന്നിട്ടും കേശവന്റെ ചിത്രം ആലേഖനം ചെയ്ത നോട്ടീസുകളും വാൾപോസ്റ്ററുകളും ഗുരുവായൂരിലെങ്ങും നിറഞ്ഞു. പത്രങ്ങളിലൂടെ വാർത്ത ലോകത്തിന്റെ വിവിധ ഭാഗങ്ങളിലെത്തി.ഗുരുവായൂരിലെ വീഥികൾ സംഘടനകളുടെയും വ്യക്തികളുടെയും നേതൃത്വത്തിൽ കേശവന് അഭിവാദ്യമർപ്പിക്കുന്ന കവാടങ്ങളും ബാനറുകളും കൊണ്ട് അലങ്കരിക്കപ്പെട്ടു.

53 വർഷങ്ങൾക്കിപ്പുറവും മായാത്ത കേശവസ്മരണം

ഗുരുവായൂർ കേശവൻ ഓർമ്മയായിട്ട് അഞ്ച് പതിറ്റാണ്ടിലേറെ പിന്നിട്ടിട്ടും അദ്ദേഹത്തിന്റെ സ്മരണം ഇന്നും ഭക്തഹൃദയങ്ങളിൽ സജീവമാണ്.‘അഭിനവ ഗജേന്ദ്രമോക്ഷം’ എന്ന സിനിമയിലൂടെയും കേശവന്റെ ഗജരാജപ്രതിമയിലൂടെയും വർഷംതോറും നടക്കുന്ന അനുസ്മരണ പരിപാടികളിലൂടെയും കേശവന്റെ ജീവിതം പുതിയ തലമുറകളിലേക്കും പകരുന്നു.2023-ൽ ഗുരുവായൂരപ്പന്റെ ഗജസമ്പത്തിലേക്ക് കേശവൻ എത്തിയതിന്റെ നൂറാം വാർഷികത്തിന്റെ ഭാഗമായി ഗുരുവായൂർ ദേവസ്വം ‘കേശവീയം 2023’ എന്ന പേരിൽ ഒരു വർഷം നീണ്ടുനിന്ന വിവിധ പരിപാടികളും സംഘടിപ്പിച്ചിരുന്നു. കേശവന്റെ സ്മരണകൾ ഉൾക്കൊള്ളുന്ന സ്മാരക പ്രസിദ്ധീകരണവും പദ്ധതിയുടെ ഭാഗമായി ഒരുക്കിയിരുന്നു.

‘ആനവരയും ആനക്കാഴ്ചയും’ — ഓർമകൾക്ക് പുതുതലമുറയുടെ നിറം

ഗുരുവായൂരപ്പന്റെ ഗജവീരന്മാരുടെ ഓർമകൾ എന്നും നിലനിർത്തുന്നതിനായി ഗുരുവായൂർ ദേവസ്വവും പ്രമുഖ പത്രമാധ്യമ സ്ഥാപനങ്ങളായ മാതൃഭൂമിയും മലയാള മനോരമയും ചേർന്ന് ‘ആനവരയും”, “ആനക്കാഴ്ചയും’ എന്ന പേരിൽ കഴിഞ്ഞ ഏതാനും വർഷങ്ങളായി വിവിധ പരിപാടികൾ സംഘടിപ്പിച്ചുവരുന്നു.കുട്ടികളെയും ഭക്തജനങ്ങളെയും ആനപ്രേമികളെയും പങ്കെടുപ്പിച്ച് ചിത്രരചന, ചിത്രപ്രദർശനം, സമ്മാനപദ്ധതികൾ തുടങ്ങിയവയിലൂടെ കേശവനടക്കമുള്ള ഗുരുവായൂരപ്പന്റെ ഗജവീരന്മാരുടെ സ്മരണകൾ പുതുതലമുറയിലേക്ക് എത്തിക്കുകയാണ്.2026 സെപ്റ്റംബർ 10-നും ഗുരുവായൂർ ക്ഷേത്രപരിസരത്ത് നടക്കുന്ന ആനക്കാഴ്ചകൾ ഈ പഴയ ഓർമകളുമായി ചേർന്നുനിൽക്കുന്നു. ഭഗവതിമതിൽക്കെട്ടിന് പുറത്തായി ഒരുക്കിയിരിക്കുന്ന ഗുരുവായൂർ ദേവസ്വവും മലയാള മനോരമയും ചേർന്നുള്ള ചിത്രപ്രദർശനത്തിൽ ഗുരുവായൂരപ്പന്റെ ഗജവീരന്മാരുടെ നിരവധി ചിത്രങ്ങൾക്കൊപ്പം ഗജരാജൻ കേശവന്റെ അപൂർവ ഓർമച്ചിത്രങ്ങളും പ്രദർശിപ്പിക്കുന്നുണ്ട്.1973 സെപ്റ്റംബർ 10-ന് ഗുരുവായൂരിൽ മുഴങ്ങിയ നാമസങ്കീർത്തനങ്ങളും പഞ്ചവാദ്യവും ആ ഗജഘോഷയാത്രയുടെ ആരവവും ഇന്ന് ചരിത്രത്തിന്റെ ഏടുകളിലാണ്. എന്നാൽ ആ ഘോഷയാത്രയിൽ ശിരസ്സുയർത്തി നടന്ന കേശവന്റെ രൂപം ഇന്നും ഗുരുവായൂരിന്റെ ഓർമകളിൽ മായാതെ നിലനിൽക്കുന്നു.

66 ആനകളിൽ നിന്ന് ഇന്ന് 35 ഗജവീരന്മാർ

ഒരു കാലത്ത് 66 ആനകൾ വരെ ഉണ്ടായിരുന്ന ഗുരുവായൂരപ്പന്റെ ഗജസമ്പത്തിൽ ഇന്ന് 35 ആനകളാണുള്ളത്. എണ്ണം കുറഞ്ഞെങ്കിലും ഗുരുവായൂരപ്പന്റെ ഗജസമ്പത്തിന്റെയും കേശവനടക്കമുള്ള ഗജവീരന്മാരുടെയും പാരമ്പര്യത്തിനും ഭക്തജനങ്ങളുടെ മനസ്സിലെ സ്ഥാനത്തിനും ഇന്നും കുറവില്ല.1973-ൽ ഒരു ആനയ്ക്ക് ലഭിച്ച ‘ഗജരാജൻ’ ബഹുമതി അന്നത്തെ കാലത്ത് അപൂർവമായൊരു തീരുമാനമായിരുന്നു. എന്നാൽ കാലം തെളിയിച്ചത് ആ തീരുമാനം എത്രമാത്രം ചരിത്രപ്രധാനമായിരുന്നുവെന്നതാണ്.

1973 സെപ്റ്റംബർ 10 മുതൽ 2026 സെപ്റ്റംബർ 10 വരെ — 53 വർഷം.

ഒരു ഗജവീരന് നൽകിയ ബഹുമതിയുടെ വാർഷികം മാത്രമല്ല ഇത്. ഗുരുവായൂരപ്പനും കേശവനും തമ്മിലുള്ള അതുല്യമായ ആത്മബന്ധത്തിന്റെ ഓർമദിനം കൂടിയാണ്.ഗുരുവായൂരിന്റെ ചരിത്രത്തിൽ സ്വർണ്ണലിപികളാൽ എഴുതപ്പെട്ട ആ പേര് ഇന്നും അതേ പ്രൗഢിയോടെ മുഴങ്ങുന്നു—……

“ഗജരാജൻ ഗുരുവായൂർ കേശവൻ.”

കടപ്പാട് ✍️ : രാമയ്യർ പരമേശ്വരൻ

പുലർച്ചെ 4 മുതൽ താലികെട്ട് • ആറ് വിവാഹ മണ്ഡപങ്ങൾ സജ്ജം • കിഴക്കേ നട വൺവേ • ക്ഷേത്രത്തിലും നഗരത്തിലും കർശന സുരക്ഷ

ഗുരുവായൂർ: ചിങ്ങമാസത്തിലെ അവസാന ഞായറാഴ്ചയായ സെപ്റ്റംബർ 13ന് ഗുരുവായൂർ ക്ഷേത്രത്തിൽ 400-ലേറെ വിവാഹങ്ങൾ നടക്കും. ഇതുവരെ 409 വിവാഹങ്ങളാണ് ശീട്ടാക്കിയിട്ടുള്ളത്. വിവാഹത്തിന്റെ തലേദിവസം വരെ ശീട്ടാക്കാൻ അവസരമുള്ളതിനാൽ എണ്ണം ഇനിയും ഉയരാനാണ് സാധ്യത. ഇതോടെ അന്നേദിവസം ഗുരുവായൂരിൽ അഭൂതപൂർവമായ ഭക്തജനത്തിരക്കും വിവാഹ സംഘങ്ങളുടെ തിരക്കും ഉണ്ടാകുമെന്ന കണക്കുകൂട്ടലിലാണ് ദേവസ്വം.വിവാഹ ചടങ്ങുകൾ സമയബന്ധിതമായും ഭംഗിയായും പൂർത്തിയാക്കുന്നതിനൊപ്പം ക്ഷേത്രദർശനത്തിനെത്തുന്ന ഭക്തർക്ക് തടസമില്ലാതെ ദർശനം സാധ്യമാക്കുന്നതിനുമായി വിപുലമായ ക്രമീകരണങ്ങളാണ് ഗുരുവായൂർ ദേവസ്വം ഒരുക്കുന്നത്. ദേവസ്വം ചെയർമാൻ എ.വി. ഗോപിനാഥും അഡ്മിനിസ്ട്രേറ്റർ എസ്. ഹരിഗോപാലും ഭക്തജനങ്ങളുടെ സഹകരണവും പിന്തുണയും അഭ്യർത്ഥിച്ചു.

പുലർച്ചെ 4 മുതൽ വിവാഹങ്ങൾ; ആറ് മണ്ഡപങ്ങൾ

വൻതോതിലുള്ള വിവാഹങ്ങൾ കണക്കിലെടുത്ത് പുലർച്ചെ നാലുമണി മുതൽ തന്നെ താലികെട്ട് ചടങ്ങുകൾ ആരംഭിക്കും. കൂടുതൽ വിവാഹങ്ങൾ സമയബന്ധിതമായി പൂർത്തിയാക്കുന്നതിനായി ആറ് വിവാഹ മണ്ഡപങ്ങൾ സജ്ജമാക്കും.താലികെട്ട് ചടങ്ങുകൾ സുഗമമായി നടത്തുന്നതിനായി ക്ഷേത്രം കോയ്മാരെ അധികമായി വിവാഹ മണ്ഡപങ്ങളിലേക്ക് നിയോഗിക്കും. മണ്ഡപത്തിന് സമീപം മംഗളവാദ്യ സംഘത്തെയും സജ്ജമാക്കും.വിവാഹ ചടങ്ങുകൾക്കെത്തുന്നവർ നിർദേശിച്ച ക്രമം കൃത്യമായി പാലിക്കണമെന്ന് ദേവസ്വം അറിയിച്ചു.

വിവാഹ സംഘങ്ങൾക്ക് ടോക്കൺ സംവിധാനം

വരനും വധുവും ഉൾപ്പെടുന്ന വിവാഹസംഘം നേരത്തെ തന്നെ ക്ഷേത്രത്തിലെത്തണം. തുടർന്ന് മേൽപ്പത്തൂർ ഓഡിറ്റോറിയത്തിന് തെക്കുവശത്തുള്ള പുതിയ നടപ്പന്തലിലെ കൗണ്ടറിൽ എത്തി ടോക്കൺ കൈപ്പറ്റണം.ടോക്കൺ ലഭിച്ച ശേഷം വിവാഹസംഘത്തിന് അതേ നടപ്പന്തലിൽ വിശ്രമിക്കാം. താലികെട്ടിനുള്ള സമയം എത്തുമ്പോൾ ഇവരെ മേൽപ്പത്തൂർ ഓഡിറ്റോറിയത്തിലേക്ക് പ്രവേശിപ്പിക്കും. തുടർന്ന് കിഴക്കേ നടയിലെ വിവാഹ മണ്ഡപത്തിലെത്തി ഊഴമനുസരിച്ച് താലികെട്ട് ചടങ്ങ് നടത്താം.ചടങ്ങ് പൂർത്തിയായാൽ വിവാഹസംഘം തെക്കേ നട വഴി ക്ഷേത്രപരിസരത്ത് നിന്ന് മടങ്ങണം. തിരക്ക് നിയന്ത്രിക്കുന്നതിന്റെ ഭാഗമായി കിഴക്കേ നട വഴി തിരിച്ചുപോകാൻ അനുവദിക്കില്ല.

മണ്ഡപത്തിന് സമീപം 24 പേർക്ക് മാത്രം പ്രവേശനം

വിവാഹ ചടങ്ങിനിടെ തിരക്ക് ഒഴിവാക്കുന്നതിനായി വരനും വധുവിനുമൊപ്പം ഫോട്ടോഗ്രാഫർമാർ ഉൾപ്പെടെ പരമാവധി 24 പേർക്കു മാത്രമേ വിവാഹ മണ്ഡപത്തിന് സമീപം പ്രവേശനം അനുവദിക്കൂ.അതിനാൽ വിവാഹത്തിന് എത്തുന്ന കുടുംബാംഗങ്ങളുടെയും ബന്ധുക്കളുടെയും എണ്ണം പരമാവധി നിയന്ത്രിക്കണമെന്ന് ദേവസ്വം അഭ്യർത്ഥിച്ചു. നിയന്ത്രണമില്ലാത്ത രീതിയിൽ കൂടുതൽ ആളുകൾ എത്തുന്നത് വിവാഹ ചടങ്ങുകളെയും ക്ഷേത്രദർശനത്തെയും ഒരുപോലെ ബാധിക്കാനിടയുള്ളതിനാലാണ് ഈ നിയന്ത്രണം.

കിഴക്കേ നട പൂർണമായും വൺവേ

അന്നേദിവസത്തെ വലിയ തിരക്ക് നിയന്ത്രിക്കുന്നതിന്റെ ഭാഗമായി ക്ഷേത്രത്തിന്റെ കിഴക്കേ നട പൂർണമായും വൺവേ സംവിധാനത്തിലാക്കും. ഭക്തരെ ഒരു ഭാഗത്തേക്ക് മാത്രം കടത്തിവിട്ട് തിരക്ക് നിയന്ത്രിക്കുന്ന രീതിയിലായിരിക്കും ക്രമീകരണം.ക്ഷേത്രത്തിനകത്തും പുറത്തും ക്ഷേത്രനഗരിയിലും കൂടുതൽ സുരക്ഷാ ഉദ്യോഗസ്ഥരെയും പോലീസിനെയും വിന്യസിക്കും. മഫ്ടിയിലും പോലീസുകാരെ ക്ഷേത്രത്തിനകത്ത് നിയോഗിക്കും.

ദർശനത്തിന് പ്രത്യേക നിയന്ത്രണങ്ങൾ

വൻ ഭക്തജനത്തിരക്ക് പ്രതീക്ഷിക്കുന്നതിനാൽ ക്ഷേത്രത്തിലെ ദർശനം സുഗമമാക്കുന്നതിനായി ചില നിയന്ത്രണങ്ങളും ഏർപ്പെടുത്തും.അന്നേദിവസം പ്രദക്ഷിണം, അടി പ്രദക്ഷിണം, ശയനപ്രദക്ഷിണം എന്നിവ അനുവദിക്കില്ല. കൂടുതൽ ഭക്തർക്ക് വേഗത്തിൽ ദർശനം സാധ്യമാക്കുന്നതിനും ക്ഷേത്രത്തിനകത്തെ തിരക്ക് നിയന്ത്രിക്കുന്നതിനുമാണ് നിയന്ത്രണം.ദർശനത്തിനെത്തുന്ന ഭക്തർക്കും വിവാഹ ചടങ്ങുകൾക്കെത്തുന്നവർക്കും ആവശ്യമായ സഹായവും മാർഗനിർദേശവും നൽകാൻ ദേവസ്വം ജീവനക്കാരും സെക്യൂരിറ്റി വിഭാഗവും പോലീസും രംഗത്തുണ്ടാകും.

പോക്കറ്റടിക്കാർക്കും സാമൂഹ്യവിരുദ്ധർക്കും കർശന നിരീക്ഷണം

വൻ തിരക്ക് മുതലെടുത്ത് മോഷണവും മറ്റ് സാമൂഹ്യവിരുദ്ധ പ്രവർത്തനങ്ങളും നടക്കാതിരിക്കാൻ പോലീസ് പ്രത്യേക ജാഗ്രത പുലർത്തും. പോക്കറ്റടിക്കാരെയും സാമൂഹ്യവിരുദ്ധരെയും കർശനമായി നിയന്ത്രിക്കാൻ പോലീസിനോട് ദേവസ്വം ആവശ്യപ്പെട്ടിട്ടുണ്ട്.ക്ഷേത്രത്തിനകത്തും പുറത്തും ക്ഷേത്രനഗരിയിലുമുള്ള സിസിടിവി ക്യാമറകൾ പൂർണമായി പ്രവർത്തനക്ഷമമാക്കും. 24 മണിക്കൂറും സിസിടിവി നിരീക്ഷണം ശക്തമാക്കുന്നതിനായി സുരക്ഷാ ജീവനക്കാരെയും നിയോഗിച്ചിട്ടുണ്ട്. സാമൂഹ്യവിരുദ്ധ പ്രവർത്തനങ്ങൾ ശ്രദ്ധയിൽപ്പെട്ടാൽ കർശന നിയമനടപടി സ്വീകരിക്കും.

റോഡുകളിൽ പാർക്കിങ് അനുവദിക്കില്ല

വിവാഹവും ദർശനവും പ്രമാണിച്ച് വലിയ വാഹനത്തിരക്ക് ഉണ്ടാകുമെന്നതിനാൽ ക്ഷേത്രത്തിന്റെ ഇന്നർ റിംഗ് റോഡിലും ഔട്ടർ റിംഗ് റോഡിലും വാഹന പാർക്കിങ് അനുവദിക്കില്ല.വാഹനങ്ങൾ ദേവസ്വം നിർദേശിച്ച പാർക്കിങ് കേന്ദ്രങ്ങളിൽ മാത്രം പാർക്ക് ചെയ്യണം. ദേവസ്വം ശ്രീകൃഷ്ണ ഹയർ സെക്കൻഡറി സ്കൂൾ, ദേവസ്വം ഇംഗ്ലീഷ് മീഡിയം സ്കൂൾ എന്നിവയുടെ മൈതാനങ്ങളിൽ വാഹന പാർക്കിങ്ങിന് സൗകര്യമൊരുക്കും.ഗുരുവായൂരിലേക്കുള്ള പ്രധാന റോഡുകളായ കുന്നംകുളം–ഗുരുവായൂർ, ചൂണ്ടൽ–ഗുരുവായൂർ, ചാവക്കാട്–ഗുരുവായൂർ പാതകളുടെ വശങ്ങളിൽ വാഹനങ്ങൾ കൂട്ടമായി പാർക്ക് ചെയ്യാതിരിക്കാൻ യാത്രക്കാർ പ്രത്യേകം ശ്രദ്ധിക്കണമെന്നും ദേവസ്വം നിർദേശിച്ചു.

വൻതോതിൽ ഭക്തജനങ്ങൾ എത്തുന്ന സാഹചര്യത്തിൽ ക്ഷേത്രപരിസരത്ത് കുടിവെള്ളം യഥേഷ്ടം ലഭ്യമാക്കും. അടിയന്തര സാഹചര്യമുണ്ടായാൽ ആംബുലൻസിനും ഫയർഫോഴ്സിനും തടസമില്ലാതെ എത്താനും മടങ്ങാനും പ്രത്യേക വഴിയൊരുക്കും.വിവാഹ സംഘങ്ങളും ദർശനത്തിനെത്തുന്ന ഭക്തരും ദേവസ്വം ജീവനക്കാരുടെയും പോലീസിന്റെയും സുരക്ഷാ ഉദ്യോഗസ്ഥരുടെയും നിർദേശങ്ങൾ പാലിക്കണമെന്ന് അധികൃതർ അഭ്യർത്ഥിച്ചു.

സെപ്റ്റംബർ 13ന് ഗുരുവായൂരിൽ പ്രതീക്ഷിക്കുന്ന വൻ തിരക്ക് കണക്കിലെടുത്ത് വിവാഹ ചടങ്ങുകൾക്കും ക്ഷേത്രദർശനത്തിനും എത്തുന്നവർ സമയക്രമവും പ്രവേശന-പുറത്തിറങ്ങൽ ക്രമവും കർശനമായി പാലിക്കേണ്ടത് അനിവാര്യമാണ്.വിവാഹ സംഘങ്ങളിൽ പങ്കെടുക്കുന്നവരുടെ എണ്ണം പരമാവധി കുറയ്ക്കുകയും നിർദേശിച്ച പാർക്കിങ് കേന്ദ്രങ്ങൾ മാത്രം ഉപയോഗിക്കുകയും തിരക്ക് നിയന്ത്രിക്കുന്നതിനുള്ള സുരക്ഷാ നിർദേശങ്ങളോട് പൂർണമായി സഹകരിക്കുകയും ചെയ്യണമെന്ന് ദേവസ്വം അഭ്യർത്ഥിച്ചു.

ഗുരുവായൂരിലെ ഭക്തജനത്തിരക്ക് നിയന്ത്രിച്ച് എല്ലാവർക്കും സുരക്ഷിതവും സുഗമവുമായ ദർശനവും വിവാഹ ചടങ്ങുകളും ഉറപ്പാക്കാൻ ഭക്തജനങ്ങളുടെ സഹകരണമാണ് ഏറ്റവും പ്രധാനമെന്ന് ചെയർമാൻ എ.വി. ഗോപിനാഥും അഡ്മിനിസ്ട്രേറ്റർ എസ്. ഹരിഗോപാലും അറിയിച്ചു.